Verloskundige
Neem in ongeveer de zesde week zwangerschap contact op met een verloskundige praktijk bij jou in de buurt. Hiervoor heb je geen verwijzing nodig van je huisarts. Als je al voor die tijd vragen hebt over bijvoorbeeld de diverse onderzoeken naar afwijkingen of over gezondheidsrisco´s, dan kun je al eerder contact opnemen met een verloskundige praktijk.
Vanaf de eerste controle tot het afsluitende onderzoek zes weken na de bevalling word je begeleid door je verloskundige. Zij houdt de groei en ontwikkeling van je baby en van jou in de gaten, zorgt voor de diverse onderzoeken naar aangeboren afwijkingen en licht je voor over deze onderzoeken. Tenzij er een medische indicatie is voor een doorverwijzing naar een gynaecoloog is de verloskundige gedurende je gehele zwangerschap je aanspreekpunt.
Je bezoekt je verloskundige tijdens de zwangerschap gemiddeld tien tot veertien keer. De verloskundige bereidt je voor de bevalling; met haar bespreek je waar je graag wilt bevallen: thuis of in het ziekenhuis. Ook geeft ze je voorlichting over de mogelijkheden voor pijnbestrijding. Zelf kun je je wensen tijdens de bevalling kenbaar maken aan haar maar ook opschrijven in een geboorteplan
De ontwikkeling van je baby in de eerste maand
Als alles goed gaat met jou en de baby tijdens de bevalling, dan wordt hij meteen na de geboorte op je buik gelegd. Je kunt zo direct beginnen een emotionele band op te bouwen, door je stem te horen, je te ruiken en te voelen leert je baby je direct kennen en merkt hij hoeveel je van hem houdt. Na de geboorte wordt je baby even afgedroogd en in een warme doek gewikkeld om te snelle afkoeling te voorkomen. Daarna wordt de navelstreng waarmee je baby aan jou verbonden is, doorgeknipt. Vaak mogen vaders dit doen. Wanneer alles goed is met jou en je kindje kun je nu lekker uitrusten en genieten.De verloskundige houdt na de bevalling de conditie van moeder en kind goed in de gaten. Bij 1 en 5 minuten na de bevalling beoordeelt de verloskundige de conditie van de pasgeborene. Dit wordt uitgedrukt in de zogenaamde Apgarscore. Gekeken wordt naar: ademhaling, hartslag, kleur, reacties op prikkels en de spierspanning. Voor elk onderdeel zijn maximaal twee punten te behalen. Een score van 10 geeft aan dat je baby het op alle punten goed doet. Een score van 9 geeft meestal aan dat je baby het goed doet, maar dat alleen de kleur nog een beetje moet bijtrekken.
Het gemiddelde gewicht van pasgeboren baby´s ligt tussen de 2,5 en 4,5 kilogram. De lengte varieert van 48 tot 51 centimeter. Tegenwoordig worden baby´s niet meer direct na de geboorte gemeten, omdat het niet goed is om de beentjes gedwongen te strekken. Als je je baby in één van de eerste dagen in bad doet kun je hem eventueel opmeten als hij ontspannen in het badje ligt.
Als je hebt besloten om borstvoeding te gaan geven, probeer je je baby zo snel mogelijk aan te leggen om het proces op gang te brengen. De kraam verzorgerster is er voor jou om je hierbij te ondersteunen.
Direct na de geboorte is de navelstreng doorgeknipt. Er blijft een klein stompje achter. Dit navelstompje is direct na de geboorte gelig van kleur, het voelt zacht en geleiachtig aan. In de eerste dagen zal het navelstompje uitdrogen, het wordt harder en zwarter. Soms word er gebruik gemaakt van een navelverbandje. Het stompje valt er vanzelf af na ongeveer 7 dagen. Het snelst droogt het navelstompje als er lucht bijkomt. Binnen zes dagen na hun geboorte krijgt je baby een hielprik. Dan wordt er wat bloed afgenomen uit het hieltje van je baby, om te kunnen vaststellen of hij lijdt aan een aantal aangeboren afwijkingen. Tijdens hetzelfde bezoek wordt er ook een gehoorscreening afgenomen om te kijken of het gehoor helemaal goed is. De gehoorscreening verloopt het beste als je baby rustig is en slaapt. Je baby zal nauwelijks iets van de test merken en waarschijnlijk rustig doorslapen. Het onderzoek duurt slechts enkele minuten.
Iedereen wil komen kijken naar jullie nieuwe wondertje. Pas goed op jezelf tijdens alle kraambezoek en geef het eerlijk aan als je moe bent of alleen met je baby wil zijn. De kraamverzorgster kan je hierbij helpen door af te spreken dat ze bezoek na een bepaalde tijdsduur vraagt om een volgende keer weer terug te komen. Geniet ervan, gedurende de periode dat de kraamverzorgster er is. Zij is er voor jou en je baby, om voor jullie te zorgen, om jullie te helpen bij het leerproces en jullie te ondersteunen.
week 6
Je baby
Lengte: 5 mm
Gewicht: 0 gram
Je baby:
Piepklein nog, maar het hartje klopt voor het eerst, met ongeveer 65 slagen per minuut. Deze week maakt je baby een spectaculaire ontwikkeling door. Hij verdubbelt in grootte en wordt ongeveer 5 millimeter lang. Het vruchtje lijkt niet meer op een rijstkorreltje, maar doet eerder aan een kikkervisje of een klein garnaaltje denken. Het ruggengraatje dat zich heeft gevormd, lijkt een beetje op een staartje. De aanzet van oogjes, oortjes en ledematen wordt zichtbaar en binnenin beginnen longen, maag, darmen, lever en nieren zich te ontwikkelen.
Deze week ontstaat er een verbinding tussen het (primitieve) hart en de bloedvaten en komt er voor het eerst een circulatie op gang. De navelstreng ontstaat en vanaf deze week krijgt je baby voeding en zuurstof via de navelstreng van de moederkoek. De dooierzak verliest langzaam maar zeker zijn functie en begint te verschrompelen. Botten en spieren komen eraan, al worden die vooral in de volgende fase, de groeifase verder ontwikkeld. Op dit moment zit je baby nog in de ontwikkelingsfase.
Jij
Het nieuws begint langzaam tot je door te dringen: het is echt waar, je bent zwanger, je krijgt een kind. Heb je de verloskundige al gebeld om een afspraak te maken voor je eerste controle?
Doordat je melkklieren gestimuleerd worden, gaan je borsten veranderen. Ze kunnen heel gevoelig zijn en al wat groter worden. De tepelhoven worden ook groter en donkerder door de grotere toevoer van bloed naar je borsten. De eerste drie maanden van je zwangerschap veroorzaakt het HCG hormoon nogal eens klachten als misselijkheid. Meestal worden de klachten hierna minder of verdwijnen ze. Heb je last van zwangerschaps misselijkheid in de ochtend, probeer dan voordat je opstaat in bed al iets te eten. Daarna sta je rustig op. Eet kleine maaltijden verdeeld over de dag in plaats van drie grote maaltijden. Houd je echt niets binnen raadpleeg dan je huisarts of verloskundige.
week 24
Je baby
Lengte: 32 cm
Gewicht: 560 gram
In deze periode kun je je baby meestal zo goed in je buik voelen, dat je misschien al een slaapritme van je baby kunt herkennen. Een groot deel van de dag wordt je baby door jouw bewegingen in slaap gewiegd. Wanneer jij ‘s avonds tot rust komt, wordt je baby wakker en zal gaan bewegen. De longen van de baby worden in deze periode zo ver ontwikkeld dat je baby, mocht het nu al worden geboren, een kleine kans maakt op overleving. Toch blijft hij maar beter nog even in de buik zitten, zo kan hij het ademen rustig oefenen. Je baby is nu al vrij lang, maar nog erg mager. Er is nog geen onderhuids vet opgebouwd, maar dat begint nu te komen. De periode die nu komt, zal de baby gebruiken om uiteindelijk dat lekkere dikke baby’tje te worden straks bij de geboorte, zodat hij straks zijn eigen temperatuur goed kan regelen.
Jij
In deze tijd kun je wat aan bloedarmoede lijden door ijzertekort. Dat komt omdat je lichaam enorm groeit en je veel extra bloed nodig hebt. Je lost dit probleem gemakkelijk op door ijzerrijke voeding te eten. Is dat nog niet voldoende dan kun je ijzersupplementen nemen. Draag je lenzen, dan kun je tijdens de zwangerschap last krijgen van droge ogen. Vraag daarom speciale bevochtigingsdruppeltjes aan bij je opticien.
Jij zult de afgelopen weken hebben gemerkt dat je buik opeens heel hard is gaan groeien. Je hebt nu een zichtbaar buikje voor iedereen. De baarmoeder zal nu iets boven je navel zitten. Je kunt contact maken met de baby door tikjes op je buik te geven. Veelal zal de baby reageren door naar je hand toe te komen en hier te schoppen.
Als dit je tweede (of volgende) kindje is zul je merken dat je buik veel dikker is dan bij de eerste. Het lijkt wel of je lichaam een soort herkenningsfunctie heeft. Je buikspieren verslappen al heel sterk, alsof er al ruimte gemaakt wordt voor de groei die nog moet komen. Ook op de plek waar je baarmoeder nog helemaal niet zit. Hierdoor lijkt het alsof je veel verder bent omdat je buik al zo opgezet is. Maar de opgezette en dikkere buik zegt meestal niets over de grootte van de baby. Trek je dan ook niets aan van opmerking als: “Hoelang moet je nog, niet zo lang meer zeker”. Je verloskundige of arts controleert de groei van je baby met haar handen en als ze denkt dat de baby te groot is, zal ze zeker actie ondernemen en bijvoorbeeld een echo laten maken. Zolang je verloskundige niets zegt, mag je er rustig vanuit gaan dat het allemaal wel meevalt met de grootte van de baby, ondanks die dikke buik.
week 29
Je baby
Lengte: 36.5 cm
Gewicht: 1.1 kg
Je baby wordt zwaarder. Dat komt omdat het enerzijds een dikke vetlaag aan het aanleggen is onder zijn huid waardoor die ook steeds roziger wordt. Ook begint hij antistoffen tegen bepaalde ziektes uit het bloed van zijn moeder te halen. Hierdoor zijn pasgeborenen goed beschermd tegen allerlei virussen en krijgen niet zo snel een griepje of een kinderziekte als mazelen of bof. De baby heeft nu wimpers en wenkbrauwen. Het hoofdhaar is nog niet echt aanwezig.
Geleidelijk aan begint er ook een verschil in gewicht te ontstaan tussen jongens en meisjes. Jongens wegen over het algemeen iets zwaarder.De persoonlijkheid en het karakter van de baby beginnen zich te ontwikkelen in deze zwangerschapsweken. Hij of zij heeft al een hele duidelijke gezichtsuitdrukking en je zult aan de bewegingen al een beetje kunnen merken of het een druktemaker of een rustig kindje is.Het kindje kan zich nu nog goed bewegen in de baarmoeder. Wel wordt de ruimte steeds krapper. Je zult vanaf deze zwangerschapsweek steeds duidelijker kunnen voelen of het kindje zich aan het omdraaien is. Het zal wat vaker voorkomen dat je niet kan slapen door het gedraai en gewiebel van de baby. Op deze manier word jouw lichaam ook vast voorbereid op de gebroken nachten na de geboorte. Wat is de natuur toch mooi geregeld!
Jij
Als zwangere vrouw kun je last hebben van nachtmerries. Dat is normaal. Je bent immers bezorgd om het welzijn van je baby en hoopt dat er bij de geboorte geen complicaties zullen optreden. Ook na de geboorte kun je nog last hebben van die nare dromen. Die nachtmerries ontstaan uit ongerustheid, de vrees voor het onbekende en een tekort aan slaap. Er hebben dus maar weinig hormonen met die enge dromen te maken. Een bewijs daarvan is dat ook je partner last kan hebben van die nachtmerries.
De verloskundige of gynaecoloog heeft vast al aan je gevraagd waar je wilt bevallen. Thuis of in het ziekenhuis? Er zijn aanstaande moeders die geen moment twijfelen en al vanaf de eerste zwangerschapsweek weten waar ze willen bevallen. Anderen hebben geen keuze en moeten vanwege hun gezondheid of die van het kindje in het ziekenhuis bevallen. Het heeft allebei voordelen en nadelen. Heerlijk om in je eigen douche te kunnen badderen na afloop. Wat fijn dat al die apparatuur in het ziekenhuis in de buurt was. Lekker na de bevalling naar huis, naar een schone kamer in een schoon bedje, de troep is voor het ziekenhuis. En zo zijn er nog vele redenen om thuis of in het ziekenhuis te bevallen. Wanneer je er niet uitkomt, geen paniek. De bevalling is hoogstwaarschijnlijk nog een aantal zwangerschapsweken weg. Je hebt nog alle tijd om alle voor- en nadelen op te schrijven en hier met anderen over te praten. Uiteindelijk zal het jouw keuze zijn, jij bent degene die moet bevallen en zich dus 100% op haar gemak moet voelen.Denk niet alleen over de locatie na, maar ook over de manier van bevallen. Bijvoorbeeld in bad, op een baarkruk of gewoon in bed. Laat je door de verloskundige of gynaecoloog informeren over de verschillende mogelijkheden.
week 36
Je baby
Lengte: 45 cm
Gewicht: 2.9 kg
Je baby is nu bijna helemaal klaar om geboren te worden, hoewel hij nu nog wel moeite zou kunnen hebben met zijn ademhaling waardoor hij nog even in de couveuse zou moeten. Bij een eerste zwangerschap is je kindje nu waarschijnlijk aan het indalen, dit kan een raar gezicht zijn; net alsof je buik heel laag zit. Bij een volgende zwangerschap gebeurt het indalen later omdat je baarmoeder rekbaarder is. Het kan zijn dat je baby wat minder beweegt, maar het begint dan ook al aardig krap te worden in zijn nestje. Het huidsmeer dat je baby tegen het vruchtwater heeft beschermd, begint nu langzaam af te brokkelen. Het komt los en er komen kleine witte vlokjes in het vruchtwater. Als je baby geboren wordt en je ziet die vlokjes in je water dan is dat een teken dat je kindje op tijd is. Is dat niet het geval dan betekent dat je kind net iets te vroeg is gekomen. Als je vruchtwater een ietwat witte kleur heeft, zijn de vlokjes al opgelost en is je kind eigenlijk aan de late kant.
Jij
Het wordt steeds spannender. Heel veel vrouwen zijn de laatste weken van hun zwangerschap erg in zichzelf gekeerd. Voor hun omgeving zijn ze minder toegankelijk dan normaal. Hoelang zal het nog duren voordat de baby geboren wordt? Hoe zal de bevalling verlopen? Zoveel vragen….. Een goede voorbereiding is het halve werk, zoek daarom informatie over de bevalling, omgaan met pijn, herkennen van weeën zodat je weet wat je te wachten staat. Probeer je rust te nemen en ga zeker ’s middags even liggen.
De ruimte in je buik wordt steeds krapper voor je baby en voor jou! Hierdoor kan de druk op de blaas groot worden en zul je nog meer moeten plassen. Soms wordt de druk te groot, waardoor je urine verliest. Een inlegkruisje doet wonderen en mocht het toch wat meer urine zijn dan heb je daar ook speciale verbanden voor. Je kunt schrikken als je vocht lekt, en je vraagt je misschien af of het urine is of vruchtwater? Let goed op de kleur en geur. Vruchtwater is heel helder en heeft een zoetige geur. Het kan ook zijn dat je gewoon wat meer afscheiding krijgt in de laatste zwangerschapsweken, dat is dan wit en kan zurig ruiken. Blijf je twijfelen en ben je ongerust, neem dan het zekere voor het onzekere en bel even de verloskundige of de gynaecoloog.
week 38
Je baby
Lengte: 48 cm
Gewicht: 3.2 kg
De meeste baby’s worden tussen de 38e en 42e week geboren. Je baby kan er dus deze week genoeg van hebben en is nu ook officieel volgroeid. Dat wil zeggen dat hij zijn eigen lichaamstemperatuur op peil zou moeten kunnen houden en niet meer in de couveuse hoeft na de geboorte. Omdat hij zich nu zelf onderhoudt, heeft hij de placenta niet meer per se nodig. Die sterft geleidelijk aan af.
Je baby blijft nog even lekker in gewicht toenemen. De darmpjes beginnen met het produceren van meconium, de eerste ontlasting die een pasgeboren baby uitscheidt. De eerste darmbewegingen worden in gang gezet. De omtrek van hoofdje en buikje zijn ongeveer gelijk. Onthoudt alvast het volgende: niet iedere baby wil direct aan de borst of fles. Elk pasgeboren baby heeft beetje reserve en dat geeft hem de mogelijkheid om rustig aan zijn nieuwe omgeving te wennen.
Baby’s vallen na de geboorte altijd wat af, dus het is goed om nog wat aan te komen. Ze moeten immers wennen aan hun nieuwe omgeving, en aan borst- of flesvoeding. Na gemiddeld 2 weken zit de baby weer op het geboortegewicht.
Jij
De kwaaltjes die je hebt, blijven dezelfde als de afgelopen weken. Eigenlijk kan je je nu alleen maar bezighouden met de voorbereidingen op de geboorte van je baby. Kijken hoe je aangifte doet, de geboortelijst afwerken, Controleren of de spullen klaar staan die je nodig hebt voor de bevalling en of je bed op juiste hoogte staat. Ligt er een lijst met telefoonnummers klaar voor je partner? Heb je opgeladen batterijen in je fototoestel of camera? Zit er genoeg benzine in de auto voor het geval je naar het ziekenhuis moet? Etc.
Wat zijn redenen om de verloskundige te bellen?In principe moet je de verloskundige altijd bellen als er sprake is van afwijkende klachten of plotselinge alarmerende veranderingen. En twijfel je, maak je je zorgen, of heb je een vraag: altijd bellen! Verder heeft elke praktijk zijn eigen richtlijnen maar je moet in ieder geval de verloskundige bellen als:
- De vliezen breken en het vruchtwater is groen;
- Je bloedverlies hebt in een ruime hoeveelheid, en het bloed is helder;
- Als je persdrang hebt (liever voor die tijd bellen!)
- Als je weeën hebt: bij je eerste bevalling, die twee uur lang om de 3 minuten terugkeren, en die je gedurende een minuut flink moet wegzuchten
- Bij alle volgende bevallingen; weeën die een minuut duren, en een uur lang om de 5 minuten komen
week 39
Je baby
Lengte: 49 cm
Gewicht: 3.3 kg
Heel je buik zit nu vol met baby. Dat betekent dat, als hij beweegt, je hem bijna over je hele buik kunt voelen. De navelstreng is nu ongeveer 51 centimeter lang, dat is ongeveer de lengte van je baby nu. Rond deze tijd heeft je baby ongeveer 300 botten in zijn lichaampje zitten. Dat zijn er meer dan de 206 bij een volwassene. Na de geboorte groeien veel van zijn botten aan elkaar en wordt dat aantal dus minder.
Bij de geboorte kunnen er grote verschillen zijn in het gewicht van een baby, maar alles tussen de 2500 en 4200 gram wordt als een gezond gewicht beschouwd. En er zijn natuurlijk altijd uitschieters, misschien weegt jouw baby wel 4500 gram. Waarschijnlijk heeft jouw verloskundige of gynaecoloog al een schatting van het geboortegewicht gegeven. Houd in je achterhoofd dat de bevalling van een kindje van bijvoorbeeld de bovengenoemde 4500 gram minder zwaar kan zijn dan een bevalling van een kindje van 3200 gram. Gewicht zegt niets over de bevalling.
Jij
Jij bent nu waarschijnlijk helemaal klaar voor de komst van jullie kindje. Je bent snel moe, vergeetachtig en misschien snel geïrriteerd. Neem de tijd voor jezelf, rust zo veel mogelijk uit. De bevalling zal een hoop energie gaan kosten en de tijd daarna ook. Voorweeën kunnen je op het verkeerde been zetten en je het gevoel geven dat de bevalling al gaat beginnen, maar deze voorweeën geven geen ontsluiting. Wel doen ze wat voorwerk. De baarmoedermond wordt vaak wel week en verstrijkt voor een deel door de voorweeën. Een lekker warm bad of een goede warme douche kan helpen om de baarmoeder weer wat tot rust te brengen en de voorweeën te doen afnemen. Ook helpt het vaak om een rubberen warmwaterzak tegen je buik te leggen.
Misschien verander je deze week van gedachten en wil je toch liever thuis bevallen in plaats van in het ziekenhuis of andersom. Rond de 40ste zwangerschapsweek kan het zijn dat je meer vertrouwen krijgt in de bevalling en in je lichaam. Geef dit dan gewoon aan, want jij moet bevallen dus jij bent degene die bepaald waar je dat gaat doen. Uitgezonderd natuurlijk de zwangeren onder ons die om medische redenen in het ziekenhuis moeten bevallen.
