De ontwikkeling van je baby in de eerste maand
Als alles goed gaat met jou en de baby tijdens de bevalling, dan wordt hij meteen na de geboorte op je buik gelegd. Je kunt zo direct beginnen een emotionele band op te bouwen, door je stem te horen, je te ruiken en te voelen leert je baby je direct kennen en merkt hij hoeveel je van hem houdt. Na de geboorte wordt je baby even afgedroogd en in een warme doek gewikkeld om te snelle afkoeling te voorkomen. Daarna wordt de navelstreng waarmee je baby aan jou verbonden is, doorgeknipt. Vaak mogen vaders dit doen. Wanneer alles goed is met jou en je kindje kun je nu lekker uitrusten en genieten.De verloskundige houdt na de bevalling de conditie van moeder en kind goed in de gaten. Bij 1 en 5 minuten na de bevalling beoordeelt de verloskundige de conditie van de pasgeborene. Dit wordt uitgedrukt in de zogenaamde Apgarscore. Gekeken wordt naar: ademhaling, hartslag, kleur, reacties op prikkels en de spierspanning. Voor elk onderdeel zijn maximaal twee punten te behalen. Een score van 10 geeft aan dat je baby het op alle punten goed doet. Een score van 9 geeft meestal aan dat je baby het goed doet, maar dat alleen de kleur nog een beetje moet bijtrekken.
Het gemiddelde gewicht van pasgeboren baby´s ligt tussen de 2,5 en 4,5 kilogram. De lengte varieert van 48 tot 51 centimeter. Tegenwoordig worden baby´s niet meer direct na de geboorte gemeten, omdat het niet goed is om de beentjes gedwongen te strekken. Als je je baby in één van de eerste dagen in bad doet kun je hem eventueel opmeten als hij ontspannen in het badje ligt.
Als je hebt besloten om borstvoeding te gaan geven, probeer je je baby zo snel mogelijk aan te leggen om het proces op gang te brengen. De kraam verzorgerster is er voor jou om je hierbij te ondersteunen.
Direct na de geboorte is de navelstreng doorgeknipt. Er blijft een klein stompje achter. Dit navelstompje is direct na de geboorte gelig van kleur, het voelt zacht en geleiachtig aan. In de eerste dagen zal het navelstompje uitdrogen, het wordt harder en zwarter. Soms word er gebruik gemaakt van een navelverbandje. Het stompje valt er vanzelf af na ongeveer 7 dagen. Het snelst droogt het navelstompje als er lucht bijkomt. Binnen zes dagen na hun geboorte krijgt je baby een hielprik. Dan wordt er wat bloed afgenomen uit het hieltje van je baby, om te kunnen vaststellen of hij lijdt aan een aantal aangeboren afwijkingen. Tijdens hetzelfde bezoek wordt er ook een gehoorscreening afgenomen om te kijken of het gehoor helemaal goed is. De gehoorscreening verloopt het beste als je baby rustig is en slaapt. Je baby zal nauwelijks iets van de test merken en waarschijnlijk rustig doorslapen. Het onderzoek duurt slechts enkele minuten.
Iedereen wil komen kijken naar jullie nieuwe wondertje. Pas goed op jezelf tijdens alle kraambezoek en geef het eerlijk aan als je moe bent of alleen met je baby wil zijn. De kraamverzorgster kan je hierbij helpen door af te spreken dat ze bezoek na een bepaalde tijdsduur vraagt om een volgende keer weer terug te komen. Geniet ervan, gedurende de periode dat de kraamverzorgster er is. Zij is er voor jou en je baby, om voor jullie te zorgen, om jullie te helpen bij het leerproces en jullie te ondersteunen.
week 6
Je baby
Lengte: 5 mm
Gewicht: 0 gram
Je baby:
Piepklein nog, maar het hartje klopt voor het eerst, met ongeveer 65 slagen per minuut. Deze week maakt je baby een spectaculaire ontwikkeling door. Hij verdubbelt in grootte en wordt ongeveer 5 millimeter lang. Het vruchtje lijkt niet meer op een rijstkorreltje, maar doet eerder aan een kikkervisje of een klein garnaaltje denken. Het ruggengraatje dat zich heeft gevormd, lijkt een beetje op een staartje. De aanzet van oogjes, oortjes en ledematen wordt zichtbaar en binnenin beginnen longen, maag, darmen, lever en nieren zich te ontwikkelen.
Deze week ontstaat er een verbinding tussen het (primitieve) hart en de bloedvaten en komt er voor het eerst een circulatie op gang. De navelstreng ontstaat en vanaf deze week krijgt je baby voeding en zuurstof via de navelstreng van de moederkoek. De dooierzak verliest langzaam maar zeker zijn functie en begint te verschrompelen. Botten en spieren komen eraan, al worden die vooral in de volgende fase, de groeifase verder ontwikkeld. Op dit moment zit je baby nog in de ontwikkelingsfase.
Jij
Het nieuws begint langzaam tot je door te dringen: het is echt waar, je bent zwanger, je krijgt een kind. Heb je de verloskundige al gebeld om een afspraak te maken voor je eerste controle?
Doordat je melkklieren gestimuleerd worden, gaan je borsten veranderen. Ze kunnen heel gevoelig zijn en al wat groter worden. De tepelhoven worden ook groter en donkerder door de grotere toevoer van bloed naar je borsten. De eerste drie maanden van je zwangerschap veroorzaakt het HCG hormoon nogal eens klachten als misselijkheid. Meestal worden de klachten hierna minder of verdwijnen ze. Heb je last van zwangerschaps misselijkheid in de ochtend, probeer dan voordat je opstaat in bed al iets te eten. Daarna sta je rustig op. Eet kleine maaltijden verdeeld over de dag in plaats van drie grote maaltijden. Houd je echt niets binnen raadpleeg dan je huisarts of verloskundige.
week 11
Je baby
Lengte: 5,5 cm
Gewicht: 10 gram
Vanaf deze week tot en met de twintigste week zal je baby snel groeien. Je baby zal van ongeveer 5 cm tot ongeveer 20 cm groeien, gemeten van kruin tot billen. Om deze groei en het verbruik van voedingsstoffen aan te kunnen, groeien de bloedvaten in de placenta zowel in grootte als hoeveelheid mee. Het hoofdje is nu ongeveer de helft van zijn lichaam. Langzamerhand zal dat meer in balans komen met het formaat van de rest van het lichaam. Je baby kan al goed bewegen en zwemt heerlijk rondjes in je baarmoeder. Daarvoor heeft hij ook nog voldoende ruimte.
De ontwikkeling in het gezicht vordert. Eén van de belangrijkste uitwendige verwezenlijkingen deze week is de vervolmaking van het oog. Oogwit, iris en pupil staan waar ze moeten staan. Ook zijn de oogleden af en kunnen de ogen nu dicht. Dat zal zo blijven tot de zevende maand.
Je baby kan vanaf nu gapen, slikken en zuigen. Het is dus goed mogelijk dat hij voor het eerst op zijn duimpje zal zuigen. Met de vorming van nageltjes en donshaar word je baby al een echt mensje. Ook inwendig zijn de voornaamste organen afgewerkt, ze moeten nu alleen nog maar groeien. In je buik maakt je baby al heftige bewegingen, maar jij kunt daar nu nog niets van voelen.
Jij
Gedurende je zwangerschap is je stofwisseling ongeveer 10 tot 25% sneller dan normaal. Hierdoor worden ook je hartslag en je ademhaling sneller. Dat is nodig om voldoende zuurstof naar je baby te pompen en het koolzuurgas ook weer snel af te kunnen voeren. Je eet hierdoor iets meer dan normaal. Voor twee eten is echter niet nodig. Je hebt slechts 300 tot 500 calorieën per dag extra nodig.
In je baarmoeder werken navelstreng en placenta nu op volle toeren. Je baby heeft nu echt een uitwisseling met je lichaam. Terwijl de foetus constant afvalstoffen naar de placenta stuurt, krijgt het van de placenta de nodige voedingsstoffen en zuurstof toegediend.
Tijdens de zwangerschap komen vrouwen gemiddeld circa 12,5 kilo aan. Het hangt van je bouw af hoeveel jij zult aankomen, heb je een hele lage BMI dan zullen er niet zoveel kilo’s aankomen. Heb je echter een BMI van 25+ dan zul je waarschijnlijk sneller en meer aankomen. Dit komt vaak doordat de vrouwen die al wat zwaarder zijn vaak ook meer suiker en vet eten en zetten dit patroon ook voort in de zwangerschap. Aan deze groep het advies om op je eetgedrag te blijven letten. Het kan een kind met een hoger geboorte gewicht tot gevolg hebben en dat kan ongunstig zijn voor de baring, maar ook voor de baby.
Structureel te weinig eten of te veel eten is nooit goed. Eet dus normaal en eet bij extra trek gezond. Vaak zie je dat vrouwen door misselijkheidsklachten minder eten en zelfs afvallen. Dit is normaal. Maak je geen zorgen of je baby wel groeit als je op de weegschaal staat en je bent maar weinig aangekomen, dit hangt bij een normaal eetpatroon niet samen met de groei van de baby.
week 21
Je baby
Lengte: 27 cm
Gewicht: 380 gram
Je baby groeit als kool. Hoewel je baby qua lengte al over de helft is, zal hij nog bijna 10 keer zo zwaar moeten worden! Vanaf nu komt hij iedere week circa 60 gram aan. Jij komt nu gemiddeld 500 gram per week aan. Dit is heel normaal.
Je baby maakt wel 200 tot 300 bewegingen per dag. Toch voel je die lang niet allemaal en als het je eerste zwangerschap is voel je hem misschien helemaal nog niet. Op zijn tong zijn al smaakpapillen ontwikkeld. De baby begint nu ook vaak van het vruchtwater te proeven. In 24 uur kan hij zo tot een halve liter vruchtwater hebben gedronken. Hoewel de nieren van je baby op volle toeren werken en veel afvalstoffen afscheiden, zit er maar weinig urine in het vruchtwater. Veel wordt immers nog doorgegeven via de placenta en door de moeder afgescheiden. Heel belangrijk in deze week is de ontwikkeling van de witte bloedlichaampjes die het afweersysteem zullen versterken waardoor de baby weerbaarder wordt tegen infecties. De longen blijven zich verder ontwikkelen, maar voordat ze zo ver zijn dat ze zuurstof kunnen opnemen en koolzuur kunnen uitscheiden, moet er nog heel veel gebeuren. Je baby krijgt zijn zuurstof en voeding tot aan de geboorte via de navelstreng.
Jij
Je baarmoeder komt nu tot aan je navel. Doordat je baarmoeder nu zo snel groeit, kun je wat last krijgen van bandenpijn. Dit kan aanvoelen als een stekende pijn aan de zijkant van je baarmoeder. Vaak kun je er last van krijgen als je druk bezig bent geweest. Het enige wat kan helpen is rust nemen.
Nu je buik flink begint te groeien neemt je gewichtstoename ook sterker toe. Tijdens de zwangerschap zal je gemiddeld 12 tot 15 kilo aankomen. Gelukkig bestaat dit gewicht niet alleen uit vet. Hieronder kun je zien hoe en waar dat extra gewicht zich allemaal verspreid:
- Je baby is verantwoordelijk voor circa 3400 gram
- De placenta en vliezen nemen 650 gram voor hun rekening
- Het vruchtwater weegt tot ongeveer 1000 gram
- Je borsten worden gemiddeld 800 gram zwaarder
- Je baarmoeder weegt 1000 gram
- Het extra bloed dat in je lichaam stroomt, weegt ook 1000 gram
- Je vetreserves nemen met 3400 gram toe
- Je houdt circa 1500 gram extra vocht vast.
Als je niet getrouwd bent is het nu tijd om na te denken over erkenning van je kind. Als je wilt dat het kind geregistreerd wordt als kind van je partner dan moet je dit bij voorkeur tijdens de zwangerschap regelen.
week 23
Je baby
Lengte: 30.5 cm
Gewicht: 500 gram
Je baby is deze week een halve kilo zwaar geworden. Wat hij nu echt aan het oefenen is, is ademen. Dat kan natuurlijk niet echt onder water, maar door de aanmaak van longblaasjes in zijn longen, leert hij echt het vruchtwater op te nemen en weer naar buiten te duwen. Wat ook steeds beter gaat bij de baby, is het grijpen. Zo grijpt hij nu en dan de navelstreng stevig vast. Scheuren zal deze daardoor niet, hij is immers glibberig en goed beschermd. De navelstreng is zelfs zo stevig dat het bij de geboorte een heel stevige knip vereist.
Het lichaam van je baby groeit vanaf nu sneller dan het hoofdje. Dit betekent dat aan het einde van de maand de verhouding goed is. Je baby heeft dan geen groot hoofd meer in vergelijking met de rest van het lichaam.
Jij
Bijna alle vrouwen hebben het: een zekere vorm van zwangerschapsdementie. Erg is het niet, en na de zwangerschap gaat het zeker weer over. Alleen heb je tijdens je zwangerschap meer moeite om je te concentreren en ben je sneller iets vergeten. Je zult in deze periode hoogstwaarschijnlijk minder attent overkomen omdat je de verjaardagen van mensen uit je omgeving of wat hen bezighoudt, gewoon vergeet.
Ben je van plan bent om straks borstvoeding te gaan geven, is het goed om je nu voor te bereiden. Je kunt zelf informatie over het geven van borstvoeding zoeken of een borstvoedingscursus gaan volgen. Het lijkt raar, maar dat is het niet. Borstvoeding geven is wel de meest natuurlijk manier van het voeden van je baby, maar het is wel iets wat je moet leren. Natuurlijk is er ook nog de kraamhulp, maar die is er maar een beperkt aantal uren per dag. Het grootste deel van de dag en nacht ben je als verse ouders alleen met je pasgeboren baby. Dan is het prettig als je al wat meer weet over hoe het borstvoeden gaat en wat daarbij belangrijk is.
Je bent nu gevoeliger voor infecties. Van blaasontsteking, schimmelinfectie in je vagina tot een ooginfectie door bedorven cosmetica. Raadpleeg in geval van infectie altijd je huisarts. Geef aan dat je zwanger bent bij huisarts en apotheek. Ook al loop je met een gigantische buik rond; het is vaak geen overbodige luxe om het te melden!
Nu je buik steeds groter wordt is het belangrijk dat je op let met het tillen van spullen. Til geen spullen die zwaarder zijn dan vijf kilo. Het is belangrijk dat je tijden het oppakken van een voorwerp je knieën goed buigt en je rug recht houdt.
week 27
Je baby
Lengte: 34 cm
Gewicht: 800 gram
Je baby slaapt nu met regelmatige tussenpozen en oefent met het open en dicht doen van de ogen. Zijn hersenen zijn nu nog meer ontwikkeld en erg actief. De hersenen sturen deze week voor het eerst het ademcentrum en het temperatuurscentrum aan. Dit betekent dat je baby nu zelfstandig zou kunnen ademhalen als hij geboren zou worden. Maar omdat er nog veel te weinig surfactant (de stof die de longen openhoudt) is, zal hij nog steeds heel veel moeite hebben om zelfstandig te ademen. In de baarmoeder hoeven baby’s niet te ademen, ze krijgen immers zuurstof via de navelstreng van hun moeder. Wel maken ze adembewegingen om de longen te oefenen. Bij deze bewegingen komt er vruchtwater in de longen. Dit is heel normaal. De baby verslikt zich hier niet in. Tijdens de bevalling wordt het vruchtwater uit de longen geperst. Wat zijn oortjes betreft, krijgt het nu een volmaakt trommelvliesje. Baby’s beginnen in deze tijd vaak op de vingertjes of duim te zuigen, daar worden de spieren in zijn wangen sterker van. Verder kunnen baby’s vanaf deze tijd af en toe eens de hik hebben, en ja, dat kan jij voelen.Er begint zich ook meer onderhuids vet te vormen. Hierdoor wordt de huid minder rood. Dit vet is nodig om de baby op temperatuur te houden na de geboorte. Een baby zonder onderhuids vet zou niet buiten een couveuse kunnen overleven.
Jij
Je gaat nu het derde trimester in; je lichaam maakt zich op voor de laatste loodjes. Veel zwangere vrouwen krijgen nu steeds meer ongemakken. Vermoeidheid, een pijnlijke rug, bekkenklachten, krampen in je benen en brandend maagzuur. Dit alles heeft te maken met het steeds groter groeien van je baarmoeder (deze reikt tot wel 5 cm boven je navel) het weker worden van je gewrichten door de zwangerschapshormonen en het extra gewicht dat je meezeult. Toch heeft niet iedere zwangere vrouw hier last van. Er zijn genoeg vrouwen die zich gedurende hun hele zwangerschap beter voelen dan ooit, of juist aan het begin van hun zwangerschap veel misselijk zijn geweest en zich nu goed voelen. Hoe zich dit bij jou zal ontwikkelen is in ieder geval nog even afwachten.
week 39
Je baby
Lengte: 49 cm
Gewicht: 3.3 kg
Heel je buik zit nu vol met baby. Dat betekent dat, als hij beweegt, je hem bijna over je hele buik kunt voelen. De navelstreng is nu ongeveer 51 centimeter lang, dat is ongeveer de lengte van je baby nu. Rond deze tijd heeft je baby ongeveer 300 botten in zijn lichaampje zitten. Dat zijn er meer dan de 206 bij een volwassene. Na de geboorte groeien veel van zijn botten aan elkaar en wordt dat aantal dus minder.
Bij de geboorte kunnen er grote verschillen zijn in het gewicht van een baby, maar alles tussen de 2500 en 4200 gram wordt als een gezond gewicht beschouwd. En er zijn natuurlijk altijd uitschieters, misschien weegt jouw baby wel 4500 gram. Waarschijnlijk heeft jouw verloskundige of gynaecoloog al een schatting van het geboortegewicht gegeven. Houd in je achterhoofd dat de bevalling van een kindje van bijvoorbeeld de bovengenoemde 4500 gram minder zwaar kan zijn dan een bevalling van een kindje van 3200 gram. Gewicht zegt niets over de bevalling.
Jij
Jij bent nu waarschijnlijk helemaal klaar voor de komst van jullie kindje. Je bent snel moe, vergeetachtig en misschien snel geïrriteerd. Neem de tijd voor jezelf, rust zo veel mogelijk uit. De bevalling zal een hoop energie gaan kosten en de tijd daarna ook. Voorweeën kunnen je op het verkeerde been zetten en je het gevoel geven dat de bevalling al gaat beginnen, maar deze voorweeën geven geen ontsluiting. Wel doen ze wat voorwerk. De baarmoedermond wordt vaak wel week en verstrijkt voor een deel door de voorweeën. Een lekker warm bad of een goede warme douche kan helpen om de baarmoeder weer wat tot rust te brengen en de voorweeën te doen afnemen. Ook helpt het vaak om een rubberen warmwaterzak tegen je buik te leggen.
Misschien verander je deze week van gedachten en wil je toch liever thuis bevallen in plaats van in het ziekenhuis of andersom. Rond de 40ste zwangerschapsweek kan het zijn dat je meer vertrouwen krijgt in de bevalling en in je lichaam. Geef dit dan gewoon aan, want jij moet bevallen dus jij bent degene die bepaald waar je dat gaat doen. Uitgezonderd natuurlijk de zwangeren onder ons die om medische redenen in het ziekenhuis moeten bevallen.
