week 3
Al weet je het nog niet, je bent nu zwanger. Binnen in je buik zijn een eicel van jou en een zaadcel van je partner versmolten.
Nog niet te zien met het blote oog, maar dit wordt echt een baby, jullie baby!
Na een lange tocht door de baarmoeder en de eileider hebben enkele duizenden zaadcellen de eicel bereikt. Één zaadcel heeft zich door de wand van de eicel naar binnen gewerkt en vanaf dan wordt de wand van de eicel hard en kunnen er geen andere zaadcellen meer binnen. Op dat moment is de eicel bevrucht en heet ze zygote. Deze zygote zet nu haar weg verder voort naar de baarmoeder om er zich in de baarmoederwand te nestelen. Hoewel die afstand slechts enkele centimeters bedraagt, kan het een week duren voordat de zygote er aankomt. Tijdens deze migratie, gaat de zygote zich delen. Eerst in twee, dan in vier, dan in acht, enzovoort. Wanneer de innesteling gebeurd is, spreken we niet meer van een zygote, maar van een embryo. De ontwikkelingsperiode van je baby is aangebroken.
Jij
Vanaf dit moment ben je echt zwanger. Gefeliciteerd! Sommige vrouwen ‘voelen’ meteen na de bevruchting dat ze zwanger zijn, de meesten hebben niets door. Toch gebeurt er in die eerste week van alles in je lichaam. Een hele hoop hormonen treedt in actie om je baarmoeder voor te bereiden op de vrucht. Zo wordt je baarmoederhals weer door een stevige slijmprop afgesloten en stijgt je temperatuur lichtjes met een halve graad. Dat zal gedurende de hele zwangerschap zo blijven. Tijdens de derde week kan het zijn dat je wat bloed verliest. Je hoeft je geen zorgen te maken, het gaat vaak gewoon om een bloedvaatje dat is gesprongen ten gevolge van de innesteling.
week 5
Je baby
Lengte: 2 mm
Gewicht: 0 gram
Je vruchtje is nu ongeveer 2 millimeter groot, dat is een kleine rijstkorrel. Hoe piepklein dat ook nog is, er zijn al ontzettend veel dingen in aan de gang. Zo is op het einde van de vijfde week al het centrale zenuwstelsel van het embryo aangelegd. Hersenen en ruggenmerg zijn er dus al. De eerste aanleg van het hartje begint nu ook te komen en aan het eind van deze week gaat het piepkleine hartje voor het eerst kloppen, maar er is nog geen bloedcirculatie. Na de innesteling heeft je baby een andere naam gekregen, we noemen het nu een embryo.
In deze week kan het ook gebeuren dat het embryo zich in twee of meerdere delen opsplitst. Dan krijg je een eeneiige twee- of meerling. Een tweeling kan een eeneiige of twee-eiige tweeling zijn. Een twee-eiige tweeling krijg je als er meerdere eicellen op het zelfde moment zijn gerijpt en tegelijkertijd zijn bevrucht.
Jij
Vele vrouwen weten inmiddels dat ze zwanger zijn. Weet je partner het al? Hebben jullie samen de test gedaan? En aan wie wil je het al gaan vertellen? Je kunt nu een afspraak maken met de verloskundige of gynaecoloog. Deze kan door een onderzoek van je baarmoeder je zwangerschap bevestigen en controleren. Grote afwijkingen kunnen immers al snel worden ontdekt. Vanaf nu moet je ook oppassen voor toxoplasmose.
Hoewel je je behoorlijk ziek kunt voelen is het belangrijk dat je goed voor jezelf blijft zorgen. Velen hebben last van zwangerschaps misselijkheid, maar probeer toch te eten. Verdeel je maaltijden anders en laat eventueel iemand anders koken zodat je niet misselijk wordt van de lucht tijdens het koken. Hoewel er vaak wordt gesproken over ochtendmisselijkheid, zijn veel vrouwen de hele dag misselijk. Op het moment dat je weet dat je zwanger bent, denk er dan aan om foliumzuur te gaan slikken en vitamine D.
week 7
Je baby
Lengte: 1 cm
Gewicht: 0.5 gram
Je vrucht is nu een kleine centimeter groot en begint meer en meer op een echt kindje te lijken! Zo zijn de stompjes die er eerst waren, onmiskenbaar in armpjes en beentjes verandert. De hersenen, het ruggenmerg en het zenuwstelsel zitten op zijn plaats. Vijftig procent van het embryo bestaat uit hart en hersenen. Het hart ligt nog aan de oppervlakte en ligt nog niet in de borstkas.Het hoofdje is nog wel ontzettend groot in verhouding met de rest van het lichaam. Op dat hoofdje zijn intussen wel al naast de ogen en de oren een neus en een mond te herkennen. Wat de ogen betreft, zijn enkel de oogbollen ontwikkelt. Er is nog geen iris en nog geen oogleden. Inwendig wordt de laatste hand gelegd aan de vorming van de organen. Zo wordt nu hard gewerkt aan de bouw van de inwendige geslachtsorganen. Ook het hartje heeft zich verder ontwikkeld en een linker- en rechterkamer gevormd. Met 150 slagen per minuut slaat het hartje ongeveer dubbel zo snel als dat van jou.
Jij
Waarschijnlijk slaat je hormonale huishouding op hol en lijk je soms wel een puber met al je puistjes. Het hoort erbij en geeft aan dat je lichaam hard aan het werk is om alles weer in evenwicht te krijgen.
Zelden wordt in deze periode van de zwangerschap al een echo gedaan, maar als je de echo zou laten doen, dan zou je het hartje waarschijnlijk al goed kunnen zien kloppen. Het lijkt immers bijna op een knipperlichtje. Echo’s gebeuren in deze periode inwendig en niet via de buik en worden alleen gedaan als je al eens een miskraam had of als je bijvoorbeeld bloed verliest. Opgelet: enkele druppeltjes bloed verliezen kan in deze periode voorkomen, maak je dus niet direct zorgen. Het kan oud bloed zijn van de innestelingperiode of je hebt ergens een klein wondje opgelopen tijdens het vrijen of een andere inspanning. Dat gebeurt nu makkelijker omdat je baarmoedermond en vagina extra doorbloed zijn. Ook zijn bloedvaatjes verwijd en zijn de wanden dunner waardoor er al snel een beetje bloedverlies kan plaatsvinden. Als je veel bloed verliest, is het verstandig om dit direct te melden bij je huisarts of verloskundige.
week 8
Je baby
Lengte: 2 cm
Gewicht: 1 gram
Het vruchtje in je lichaam is alweer flink gegroeid. Het embryo is al twee centimeter groot. In deze week begint het skelet zich te vormen. Echt hard bot is er nog niet, maar dat komt in de volgende weken. De hartslag van het embryo is krachtiger en is daarom teruggezakt. De maag produceert haar eerste sappen en de lever begint met de aanmaak van bloedcellen. Het hoofdje is rond maar de ogen zitten nog ver naar de zijkant. Het hoofdje is bijna de helft van het totale embryo. De mond en tong worden gevormd, maar de mond kan nog niet open. Aan de handjes ontstaan de vingers. De vingers zijn niet los van elkaar, er zit nu nog een vlies tussen. Deze week beweegt de baby nog niet. Vanaf week 9 beginnen de eerste kleine bewegingen.
Jij
Je kunt in deze periode last hebben van buikpijn of steken in je buik. Deze buikpijn wordt over het algemeen veroorzaakt door de groei van je baarmoeder. Je baarmoeder is nu gegroeid tot de grootte van een kleine sinaasappel. Dat is een flinke toename als je nagaat dat je baarmoeder normaal de grootte van een avocadopit heeft. Echt zien doe je het van buiten nog niet, maar het kan wel al zijn dat je voelt dat je broeken strakker zitten. Dit heeft meestal te maken met het feit dat je darmen minder goed werken onder invloed van de zwangerschapshormonen. Je kunt daardoor last krijgen van obstipatie. Veel vrouwen voelen zich in deze periode behoorlijk opgeblazen.
week 9
Je baby
Lengte: 3 cm
Gewicht: 2 gram
Nu we in week 9 zitten, spreken we niet meer van een embryo, maar van een foetus. Na de ontwikkelingsfase is nu de groeifase van je baby aangebroken. Deze week wordt het mensje in je lichaam drie centimeter groot en kan het al twee gram wegen. Het gezicht begint nu echt menselijke trekken te krijgen.
De neusholte is gevormd en de reuk ontwikkelt zich deze week, de tong is aanwezig en de oogleden vormen zich deze week, al kunnen ze nog lang niet open. Verder beginnen de ledematen zich nog scherper te ontwikkelen en vormen zich gewrichten waardoor de handjes vingers en een duim krijgen. Ook aan de beentjes kunnen knieën, enkels en tenen worden onderscheiden.
Is jouw baby een jongen, dan begint deze week de penis te ontstaan, maar dit is nog lang niet zichtbaar op een echo.
Jij
Rond deze periode zal je waarschijnlijk je eerste echo krijgen. Dit wordt een termijnecho genoemd en is bedoeld om de termijn van je zwangerschap vast te stellen. Soms kan het zijn dat je vaker een echo nodig hebt omdat de zwangerschap wat minder ver blijkt te zijn. De beste periode om een termijnecho te maken ligt rond de 9 tot 12 weken maar kan soms wat vroeger of later worden gedaan. Als er een goede termijnecho is gemaakt wordt de uitgerekende datum bepaald en die zal niet meer worden aangepast.
In deze weken kun je echt vermoeid zijn. Door de razendsnelle groei van het kind in je buik, wordt er heel veel energie van je lichaam gevraagd. Gun jezelf zo veel mogelijk rust c.q. slaap.
Eet gezond en voldoende. Dubbel zoveel eten als gewoonlijk is echter niet nodig. Sporten en vrijen kan in deze periode nog steeds zonder problemen. Al is je foetus heel tenger en teer, de baarmoeder beschermt je vruchtje van drie centimeter heel erg goed.
Ivf
IVF staat voor In Vitro Fertilisatie, dit betekent letterlijk bevruchting in glas. Bij deze behandeling vindt de bevruchting van de eicel buiten het lichaam plaats. Het embryo dat na de bevruchting is ontstaan, wordt teruggeplaatst in de baarmoeder, waarna het net als gewone bevruchting, op een natuurlijke manier ontwikkelt. De kans op een succesvolle zwangerschap na een gestarte Ivf-behandeling is gemiddeld 20%.
Redenen waarom voor Ivf wordt gekozen zijn afgesloten of afwezige eileiders. Dit kan veroorzaakt zijn door bijvoorbeeld een ontsteking, een operatie i.v.m. buitenbaarmoederlijke zwangerschap(pen), een eerdere sterilisatie of een aangeboren misvorming van de voortplantingsorganen. IVF is ook een geschikte manier om zwanger te worden als je last hebt van endometriose, een onbegrepen onvruchtbaarheid, geen, of te weinig baarmoederhalsslijm waardoor de zaadcellen niet in de baarmoederholte kunnen komen, als je antistoffen aanmaakt tegen zaadcellen en bij sommige vormen van verminderde vruchtbaarheid bij de man.
De Ivf-behandeling is in de volgende fasen te verdelen,
- Hyperstimulatie van de eierstokken; in verband met de planning van de behandelingen, maar ook om een goede uitgangspositie te bereiken voor de eierstokken wordt meestal de pil of een tabletten-kuurt als voorbehandeling gegeven. De hormonen die voor de hyperstimulatie worden gebruikt kunnen alleen per injectie worden toegediend. Omdat er ongeveer 7 tot 20 injecties gegeven moeten worden is het raadzaam dat je zelf leert spuiten. Dit kunnen ze je leren het ziekenhuis. De hyperstimulatie heeft tot doel om meerdere eicellen te verkrijgen en daaruit meerdere embryo´s te kunnen laten ontstaan. Er zijn verschillende stimulatie-behandelingen mogelijk om eierstokken te zetten tot het tegelijkertijd laten uitgroeien van meerder follikels. Als bij controle blijkt dat er enkele follikels zijn uitgegroeid tot ongeveer 20 mm doorsnede wordt er een injectie waardoor de eisprong op gang gebracht word, maar voordat die echt optreedt wordt de punctie uitgevoerd.
- Voordat de follikelpunctie plaats gaat vinden moeten de zaadcellen worden aangeleverd. Het beste zaad wordt verkregen als er ongeveer 3 dagen geen zaadlozing is geweest. De punctie wordt uitgevoerd met behulp van een echokop, deze wordt in de vagina ingebracht. De eierstokken worden nogmaals echoscopisch bekeken en eventueel vinden er nog metingen plaats van bijvoorbeeld de baarmoeder. Met behulp van een echokop worden de follikels op de monitor goed in beeld gebracht. Aan de echokop wordt een punctiegeleider bevestigd. Door deze geleider wordt een naald naar binnen geschoven. Met deze naald wordt door de vaginawand heen in de eierstokken geprikt en worden de follikels leeggezogen. De eerste prik wordt vaak als een “stomp in de onderbuik” omschreven. Op een monitor kan het verloop van de punctie gevolgd worden. Tijdens de punctie wordt de vloeistof uit de follikels in reageerbuisjes opgevangen en warm gehouden. Vaak komt er een beetje bloed mee, maar dit is meestal geen probleem. Als de punctie klaar is worden de buisjes onder de microscoop gelegd en worden de eicellen overgezet in een kweekvloeistof.
- In het laboratorium is van de zaadcellen een concentraat van goed bewegende zaadcellen gemaakt. Iedere eicel, die bij de punctie werd verkregen, wordt in een druppeltje kweekvloeistof gebracht en in een stoof geplaatst om nog verder uit te rijpen. Enkele uren later wordt de inseminatie uitgevoerd: bij iedere eicel wordt een bepaalde hoeveelheid zaadcellen gebracht. Dan is het afwachten of de zaadcellen ook werkelijk de eicellen bevruchten, de “in vitro fertilisatie”. De volgende dag wordt iedere eicel bekeken of die bevrucht is. Twee dagen na de punctie is te zien om de bevruchting is gelukt en of er tot terugplaatsing van de bevruchte eicel overgegaan kan worden. Het kan zijn dat er geen bevruchting heeft plaatsgevonden of dat de ontstane embryo´s er zodanig slecht uit zien dat terugplaatsen geen zin heeft
- Er worden maximaal 2 embryo´s teruggeplaatst. Dit om de kans op een zwangerschap te verhogen, maar ook de kans op een meerling zoveel mogelijk te voorkomen. De kans op een tweeling zwangerschap ligt vrij hoog, ongeveer 25% van deze zwangerschappen word een tweeling zwangerschap. Een meerlingzwangerschap brengt meer complicaties met zich mee voor jouw lichaam en de baby`s. Er wordt dan ook steeds kritischer gekeken hoeveel embryo´s er teruggeplaatst gaan worden. De terugplaatsing van de embryo´s is medisch gezien een eenvoudige handeling is. Het terugplaatsen is meestal pijnloos; het verloop ervan kan vergeleken worden met het maken van een uitstrijkje. Via een eendenbek dat in de vagina wordt geplaatst, wordt de baarmoederhals in beeld gebracht. Daarna wordt een dun slangetje via de baarmoederhals in de baarmoederholte geschoven. Door deze katheter wordt een tweede katheter geschoven waarin twee embryo’s zitten. In een minuscuul druppeltje kweekvloeistof worden de embryo´s in de baarmoeder gedeponeerd. Daarna wordt de katheter verwijderd en nog even onder de microscoop bekeken of de embryo´s werkelijk uit de katheter zijn.
Er bestaat na de terugplaatsing ongeveer 20% kans op een zwangerschap. Na 14 tot 15 dagen na terugplaatsing is er iets te zeggen van een zwangerschap. Als er dan nog geen menstruatie heeft plaatsgevonden kan er een zwangerschapstest gedaan worden om te kijken of de Ivf-behandeling gelukt is.
